Roboty rolnicze w praktyce: zbiory, odchwaszczanie i niedobór rąk do pracy

Czy roboty rolnicze naprawdę zastępują ludzi w polu?

Tak, choć nie wszędzie i nie od razu. W 2026 roku roboty rolnicze najskuteczniej działają tam, gdzie praca jest powtarzalna, monotonna i wymaga precyzji — odchwaszczanie międzyrzędowe, opryski selektywne, jazda ciągnikiem po polu bez operatora czy asysta przy zbiorach owoców. Nie zastępują jeszcze w pełni człowieka przy delikatnym zrywaniu owoców miękkich (to wciąż wyzwanie technologiczne), ale w wielu gospodarstwach już dziś realnie ograniczają zapotrzebowanie na pracowników sezonowych. Najlepszym dowodem jest skala wdrożeń: flota laserowych odchwaszczaczy Carbon Robotics zlikwidowała ponad 10 miliardów chwastów na świecie w ciągu około dwóch lat od premiery w 2022 roku — to nie eksperyment laboratoryjny, tylko codzienna praca maszyn na polach w USA, Kanadzie, Europie i Australii.

Automatyzacja gospodarstw przyspiesza z jednego prostego powodu: rąk do pracy sezonowej brakuje, a problem się pogłębia. Poniżej pokazujemy, gdzie roboty rolnicze faktycznie już pracują, ile to kosztuje i czego jeszcze nie potrafią.

Skąd bierze się niedobór rąk do pracy w rolnictwie?

Dane Bureau of Labor Statistics pokazują, że między marcem a lipcem 2025 roku amerykańska siła robocza w rolnictwie skurczyła się o około 155 tysięcy osób, czyli mniej więcej 7 procent. To odwrócenie trendu — w analogicznych okresach 2023 i 2024 roku liczba pracowników rosła. Spadek zbiegł się z zaostrzeniem kontroli imigracyjnych w Stanach Zjednoczonych, co uderzyło akurat w sektor od dawna opierający się na pracownikach sezonowych, często migrujących. Dla gospodarstw oznacza to prosty rachunek: mniej rąk do zbiorów w szczycie sezonu, wyższe stawki dla tych, którzy zostali, i rosnącą presję, żeby część pracy przejęły maszyny.

To zjawisko nie jest wyłącznie amerykańskie, ale to właśnie w USA dane są najbardziej precyzyjnie udokumentowane i to tam skupiła się większość opisanych niżej wdrożeń. Warto jednak pamiętać, że sam brak ludzi do pracy nie tłumaczy wszystkiego — drugim motorem automatyzacji jest presja na precyzję (mniej środków ochrony roślin, mniej strat plonu), a trzecim po prostu dostępność kapitału inwestycyjnego, który w ostatnich latach popłynął do agrotechu.

Jak działają roboty do odchwaszczania?

Najlepiej rozwiniętą dziś kategorią są roboty do odchwaszczania laserowego. Carbon Robotics, firma założona przez Paula Mikesella (wcześniej współzałożyciela Isilon Systems i Clustrix, a także dyrektora ds. infrastruktury inżynieryjnej w Uber odpowiedzialnego za widzenie komputerowe), zbudowała maszynę LaserWeeder, która jeździ po polu, rozpoznaje chwasty kamerami i systemem wizyjnym, po czym eliminuje je impulsem lasera — bez chemii, bez naruszania gleby.

Skala działania robi wrażenie: ponad 10 miliardów wyeliminowanych chwastów od premiery w 2022 roku, ogłoszone w czerwcu 2024 roku. Trzeba jednak uczciwie zaznaczyć rozbieżność w danych o wydajności — część źródeł podaje około 200 tysięcy chwastów na godzinę, inne wskazują nawet 600 tysięcy. Różnica prawdopodobnie wynika z porównywania różnych generacji maszyny albo różnych jednostek pomiaru, więc traktujemy to jako niepewny szczegół, a nie potwierdzony fakt.

Model biznesowy Carbon Robotics przyciągnął poważny kapitał: w październiku 2024 roku spółka zamknęła rundę Serii D na 70 milionów dolarów, prowadzoną przez BOND z udziałem NVentures — funduszu venture capital Nvidii — co podniosło łączne finansowanie do 157 milionów dolarów. Tu również pojawia się rozbieżność w danych, bo część późniejszych źródeł (m.in. GeekWire) wskazuje na kolejne rundy podnoszące łączną kwotę do 177, a nawet niemal 230 milionów dolarów w siedmiu rundach łącznie — różnica wynika najpewniej z rund przeprowadzonych już w 2025 i 2026 roku, nie w pełni udokumentowanych w jednym miejscu.

Ile kosztuje robot zbierający i co potrafi?

Zbiory to zupełnie inny poziom trudności niż odchwaszczanie — chwast można spalić laserem, ale dojrzałej truskawki nie da się „zniszczyć“, trzeba ją rozpoznać, delikatnie chwycić i zapakować bez uszkodzeń. Agrobot, maszyna do zbioru truskawek, radzi sobie z tym za pomocą ramion robotycznych wyposażonych w czujniki koloru i podczerwieni, które identyfikują wyłącznie w pełni dojrzałe owoce i pomijają resztę. Koszt jednej maszyny to około 100 tysięcy dolarów — sporo jak na sprzęt gospodarstwa, ale mało w porównaniu z kosztem utrzymania całej ekipy zbieraczy przez cały sezon, zwłaszcza gdy tej ekipy po prostu brakuje.

Tu również napotykamy niespójność w źródłach: część materiałów opisujących Agrobota podaje 14 ramion roboczych, inne wspominają o 24 — najprawdopodobniej chodzi o różne modele lub generacje maszyny, których publicznie dostępna dokumentacja nie jest w pełni spójna. Podobnie z wydajnością zbioru — jedne źródła mówią o obsłudze około 20 akrów w trzy dni, inne o 25 akrach, więc tej liczby świadomie nie przytaczamy jako potwierdzonego faktu, tylko sygnalizujemy niepewność.

Osobną kategorię asysty przy zbiorach stanowi Burro (dawniej Augean Robotics) — autonomiczne wózki naziemne, które nie zrywają owoców same, tylko jeżdżą za zbieraczami, przewożąc pełne skrzynki i odciążając ludzi z fizycznej pracy transportowej. Firma zamknęła rundę Serii B na 24 miliony dolarów, prowadzoną wspólnie przez Catalyst Investors i Translink Capital, z udziałem m.in. Toyota Ventures i F-Prime Capital. Roboty Burro pracują dziś w sadach, winnicach i szkółkach przy zbiorach jagód, winogron stołowych, cytrusów i truskawek — to dobry przykład automatyzacji częściowej, gdzie maszyna nie zastępuje człowieka całkowicie, tylko usuwa najbardziej męczący element pracy.

Czym różnią się dostępne dziś roboty rolnicze?

Robot / system	Producent	Zadanie	Koszt / finansowanie	Status wdrożenia
LaserWeeder	Carbon Robotics	Odchwaszczanie laserowe	Runda Serii D 70 mln USD (2024), łącznie 157 mln USD	Ponad 10 mld wyeliminowanych chwastów od 2022
Agrobot	Agrobot	Zbiór truskawek	Ok. 100 tys. USD za maszynę	Komercyjnie dostępny w USA
Burro	Augean Robotics	Transport przy zbiorach (asysta)	Runda Serii B 24 mln USD	Sady, winnice, szkółki w USA
See & Spray Select	John Deere	Selektywny oprysk chwastów	Fabrycznie w modelach 2026 (opryskiwacze serii 400/600)	Dostępny na belkach 90/100/120 stóp
Autonomy Kit (2. generacja)	John Deere	Autonomiczna jazda ciągnika	Zestaw doposażeniowy	Ciągniki 9R/9RX od MY2022, 8R/8RX od MY2020.5

Jak John Deere automatyzuje ciągniki i opryskiwacze?

John Deere idzie inną drogą niż startupy skupione na jednej maszynie — zamiast budować robota od zera, dokłada autonomię do sprzętu, który rolnicy już znają i kupują. See & Spray Select, dostępny fabrycznie w modelach rocznika 2026 z serii 400 i 600, wykorzystuje kamery i rozpoznawanie obrazu, żeby opryskiwać selektywnie tylko tam, gdzie faktycznie rosną chwasty, zamiast całej powierzchni pola. System działa na belkach o długości 90, 100 lub 120 stóp i jest też dostępny jako zestaw doposażeniowy do starszych opryskiwaczy z rocznika 2018 i nowszych wyposażonych w system ExactApply.

Drugim elementem strategii jest zestaw autonomii drugiej generacji, zaprezentowany na targach CES w styczniu 2025 roku. Dla ciągników polowych (9R/9RX od rocznika 2022, 8R/8RX od rocznika 2020.5) John Deere używa 16 kamer dających pełny widok 360 stopni wokół maszyny. Osobny wariant, przeznaczony do sadów, korzysta z innej konfiguracji — 7 kamer plus 3 czujniki LiDAR — bo w gęstym sadzie, pod koronami drzew, sygnał GPS jest mniej wiarygodny i maszyna musi polegać bardziej na czujnikach lokalnych niż na pozycjonowaniu satelitarnym. To pokazuje ważną zasadę praktyczną: autonomia w rolnictwie nie jest jednym uniwersalnym rozwiązaniem, tylko zestawem dopasowanym do konkretnego środowiska pracy.

Co ogranicza dziś automatyzację gospodarstw?

Mimo realnych wdrożeń automatyzacja gospodarstw wciąż napotyka twarde granice. Zbiór owoców miękkich pozostaje trudny technicznie — maszyna musi rozpoznać dojrzałość, delikatnie chwycić owoc i nie zgnieść go przy pakowaniu, co wciąż bywa wolniejsze i droższe niż praca doświadczonego zbieracza. Koszt wejścia, rzędu dziesiątek czy nawet stu tysięcy dolarów za jedną maszynę, jest barierą dla mniejszych gospodarstw, nawet jeśli w przeliczeniu na sezon wychodzi taniej niż zatrudnienie brygady sezonowej. Do tego dochodzi kwestia terenu — pola równinne pod zbiory zbożowe to zupełnie inne wyzwanie niż sady na wzgórzach czy winnice na tarasach, gdzie GPS zawodzi, a maszyna musi radzić sobie z nierównym gruntem.

Dlatego najbardziej realistyczny obraz roku 2026 to automatyzacja częściowa i selektywna: laser eliminuje chwasty, opryskiwacz sam decyduje, gdzie spryskać, autonomiczny wózek wozi skrzynki za zbieraczem, a ciągnik jeździ bez operatora po prostym, powtarzalnym trasie. Pełna autonomia „od zasiewu po zbiór“ bez udziału człowieka wciąż pozostaje raczej kierunkiem rozwoju niż codzienną praktyką większości gospodarstw. Szerszy przegląd tego, gdzie fizyczna AI już przynosi mierzalny zwrot z inwestycji, znajdziesz w artykule o zastosowaniach fizycznej AI i zwrocie z inwestycji, a rachunek opłacalności podobny do tego z rolnictwa opisujemy też przy okazji automatyzacji magazynów.

Kto zarządza flotą robotów rolniczych w praktyce?

Gdy gospodarstwo ma nie jedną maszynę, tylko kilka lub kilkanaście — kombajn autonomiczny, kilka odchwaszczaczy laserowych, wózki transportowe — pojawia się problem inny niż sama robotyka: kto aktualizuje oprogramowanie tych maszyn, monitoruje ich stan i reaguje, gdy któraś zgłasza awarię w środku sezonu zbiorów. To dokładnie ten sam problem operacyjny, jaki opisujemy przy okazji zarządzania flotami robotów w innych branżach — im więcej autonomicznych maszyn pracuje jednocześnie w polu, tym bardziej gospodarstwo potrzebuje procesu, a nie tylko sprzętu. Pełną listę pojęć związanych z fizyczną AI w praktycznych zastosowaniach, w tym terminy pojawiające się w tym artykule, można sprawdzić w słowniku.

Co dalej z robotami rolniczymi?

Kierunek jest już dziś dość czytelny: kapitał płynie do firm, które udowodniły realne wdrożenia w polu, a nie tylko prototypy — świadczą o tym rundy finansowania Carbon Robotics i Burro oraz decyzja Nvidii o inwestycji przez NVentures. Jednocześnie duzi producenci sprzętu, jak John Deere, wybierają strategię stopniowego dokładania autonomii do znanych maszyn zamiast sprzedawania osobnych robotów. Presja demograficzna i migracyjna na rynku pracy sezonowej raczej nie zniknie w najbliższych latach, więc automatyzacja gospodarstw będzie się rozszerzać przede wszystkim tam, gdzie już dziś działa najlepiej — przy odchwaszczaniu, selektywnym oprysku i transporcie przy zbiorach — zanim w pełni obejmie najtrudniejsze zadanie, czyli delikatny zbiór owoców miękkich bez udziału człowieka.